ho hap – Tài liệu text

ho hap

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (97.92 KB, 3 trang )

Bạn đang đọc: ho hap – Tài liệu text

I. TRAO ĐỔI KHÍ GIỮA CƠ THỂ VỚI MÔI TRƯỜNG Ở CÁC NHÓM ĐỘNG
VẬT
Sự cung cấp cho tế bào được lấy từ môi trường ngoài, đồng thời thải ra môi
trường ngoài trực tiếp qua màng tế bào (ở động vật đơn bào), qua bề mặt cơ thể hoặc qua
cơ quan hô hấp đã được chuyên hoá tuỳ mức độ tổ chức của cơ thể. Đây là quá trình trao
đổi khí ngoài (hô hấp ngoài), thực hiện qua bề mặt trao đổi khí. Bề mặt trao đổi khí nhỏ
hay lớn tuỳ thuộc vào mức độ hoạt động của cơ thể cũng đồng thời là nhu cầu năng lượng
của cơ thể. Các nhóm động vật có nhu cầu năng lượng cao, hoạt động sống càng cao thì
nhu cầu trao đổi khí càng lớn và ngược lại.
1. Trao đổi khí qua bề mặt cơ thể
Động vật đơn bào hay một số đa bào như ruột khoang, giun tròn, giun dẹp, giun đốt, sự
trao đổi khí được thực hiện trực tiếp qua màng tế bào hoặc bề mặt cơ thể.
2. Trao đổi khí qua mang
Sự trao đổi khí đối với động vật ở nước như trai, ốc, tôm, cua, cá… được thực hiện qua
mang. hoà tan trong nước khuếch tán vào máu, đồng thời từ máu khuếch tán vào
dòng nước chảy qua các lá mang nhờ hoạt động của các cơ quan tham gia vào động tác hô
hấp: ở cá là sự nâng hạ của xương nắp mang, phối hợp với sự mở đóng của miệng; ở tôm,
cua là hoạt động của các tấm quạt nước. Cách sắp xếp của các mao mạch tỏng các phiến
mang giúp cho dòng máu trong các mạch luôn chảy song song nhưng ngược chiều với
dòng nước chảy bên ngoài, làm tăng hiệu suất trao đổi khí giữa máu và dòng nước giàu
đi qua mang.
3. Trao đổi khí qua hệ thống ống khí
a) Ở sâu bọ, trao đổi khí thực hiện nhờ hệ thống ống khí. Các ống khí làm nhiệm vụ dẫn
khí, phân nhánh dần thành các ống khí nhỏ nhất, tiếp xúc trực tiếp với các tế bào của cơ thể
và thực hiện trao đổi khí. Hệ thống ống khí thông với không khí bên ngoài nhờ các lỗ thở.
Sự thông khí trong các ống khí thực hiện được nhờ sự co dãn của phần bụng.
b) Ở chim, sự trao đổi khí thực hiện qua các ống khí nằm trong phổi với hệ thống mao
mạch bao quanh. Sự lưu thông khí qua các ống khí thực hiện được nhờ sự co dãn của các
túi khí thông với các ống khí. Không khí lưu thông liên tục qua các ống khí ở phổi theo
một chiều nhất định kể cả lúc hít vào và lúc thở ra nên không có khí đọng trong các ống
khí ở phổi. Như vậy, trao đổi khí xảy ra liên tục giữa máu trong mao mạch với không khí

giàu lưu thông trong ống khí (hình 17.4).
4. Trao đổi khí ở các phế nang (trong phổi)
Đối với đa số động vật ở cạn và một số ít các động vật ở nước như rắn nước, ba ba, cá heo,
cá voi… sự trao đổi khí thực hiện qua bề mặt trao đổi khí ở các phế nang trong phổi. Sự
lưu thông khí qua phổi thực hiện nhờ sự nâng hạ của thềm miệng (ở lưỡng cư) hoặc co dãn
của các cơ thở, làm thay đổi thể tích của khoang thân (bò sát) hay khoang ngực (ở thú và
người)
II. VẬN CHUYỂN TRONG CƠ THỂ VÀ TRAO ĐỔI KHÍ Ở TẾ BÀO (HÔ
HẤP TRONG)
Vận chuyển từ cơ quan hô hấp đến tế bào và từ tế bào tới cơ quan hô hấp (mang
hoặc phổi) được thực hiện nhờ máu và dịch mô.
trong không khí hít vào phổi (phế nang hay ống khí) hoặc hoà tan trong nước khi
qua mang sẽ được khuếch tán vào máu. Chúng kết hợp với hêmôglôbin hoặc hêmôxianin
(các sắc tố hô hấp) để trở thành máu động mạch (máu giàu ôxi) chuyển tới các tế bào.
là sản phẩm của hô hấp tế bào được khuếch tán vào máu và được vận chuyển tới
mang hoặc phổi. được vận chuyển chủ yếu dưới dạng natri bicacbônat (
), một phần dưới dạng kết hợp với hêmôglôbin và một phần rất nhỏ dưới dạng hoà tan
trong huyết tương qua phổi hoặc mang ra ngoài.
* Hãy tóm tắt thông tin trên dưới dạng sơ đồ
Cơ thể thường xuyên có sự trao đổi khí với môi trường bên ngoài (hô hấp ngoài) để cung
cấp cho hô hấp tế bào (hô hấp trong) có thể tiến hành được, đồng thời thải là sản
phẩm của hô hấp tế bào ra môi trường ngoài.
Tuỳ mức độ tổ chức của cơ thể, sự trao đổi khí với môi trường ngoài có thể thực hiện trực
tiếp qua màng tế bào hoặc qua mang, qua da ẩm, qua ống khí hoặc phế nang bằng cơ chế
khuếch tán. Sinh vật càng hoạt động mạnh, nhu cầu năng lượng càng cao thì bề mặt trao
đổi khí càng tăng, đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Vận chuyển khí giữa các cơ quan
chuyên trách (mang, phổi) với tế bào của cơ thể là nhờ máu và dịch mô.
CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
1. Trao đổi khí trong hô hấp ở trùng biến hình, thuỷ tức và giun được thực hiện như thế
nào?

2. Trao đổi khí trong hô hấp ở sâu bọ, ở cá, ở chim, ở thú được thực hiện như thế nào?
3. Vận chuyển khí giữa cơ quan hô hấp và tế bào được thực hiện như thế nào?
4. Hãy chọn phương án trả lời đúng nhất
Hô hấp ở cá đạt hiệu quả cao, mặc dù hàm lượng hoà tan trong nước thấp, vì:
A. dòng nước hầu như chảy qua mang liên tục
B. các lá mang có nhiều phiến mang chứa mạng lưới mao quản dày đặc làm tăng bề mặt
trao đổi khí.
C. máu chảy song song và ngược chiều với dòng nước chảy qua các phiến mang
D. Cả A, B và C
5*. Hãy chọn phương án trả lời đúng nhất
Hô hấp ở chim đạt hiệu quả cao vì:
A. Chim có thêm các túi khí làm tăng bề mặt trao đổi khí
B. có dòng khí liên tục chuyển qua các ống khí trong phổi từ sau ra trước kể cả lúc hít vào
lẫn lúc thở ra nhờ sự co dãn của hệ thống túi khí khi các cơ hô hấp co dãn
C. trong phối không có khí đọng như ở phổi thú
D. cả A và B
E. cả B và C
EM CÓ BIẾT
VAI TRÒ CỦA MÁU TRONG VẬN CHUYỂN KHÍ
Ở tất cả các động vật đã xuất hiện cơ quan tuần hoàn (trừ các động vật chân khớp) thì máu
làm nhiệm vụ vận chuyển từ cơ quan hô hấp (mang, phối) tới tế bào và từ các tế
bào đến cơ quan hô hấp dưới các dạng khác nhau: hoà tan trong huyết tương; kết hợp với
hêmôglôbin trong hồng cầu (Hb); dưới dạng (đối với ) và với tỉ lệ khác
nhau. Chẳng hạn:
Ở người, có tới 98,5% được vận chuyển dưới dạng kết hợp với Hb (tại nhân Hem), chỉ
có 1,5% được hoà tan trong huyết tương. Trong khi đó, : 70% được vận chuyển dưới
dạng kết hợp ( ), 23% được vận chuyển dưới dạng kết hợp với Hb trong hồng
cầu, 7% dưới dạng hoà tan trong huyết tương.
giàu lưu thông trong ống khí ( hình 17.4 ). 4. Trao đổi khí ở những phế nang ( trong phổi ) Đối với đa phần động vật hoang dã ở cạn và một số ít ít những động vật hoang dã ở nước như rắn nước, ba ba, cá heo, cá voi … sự trao đổi khí triển khai qua mặt phẳng trao đổi khí ở những phế nang trong phổi. Sựlưu thông khí qua phổi triển khai nhờ sự nâng hạ của thềm miệng ( ở lưỡng cư ) hoặc co dãncủa những cơ thở, làm đổi khác thể tích của khoang thân ( bò sát ) hay khoang ngực ( ở thú vàngười ) II. VẬN CHUYỂN TRONG CƠ THỂ VÀ TRAO ĐỔI KHÍ Ở TẾ BÀO ( HÔHẤP TRONG ) Vận chuyển từ cơ quan hô hấp đến tế bào và từ tế bào tới cơ quan hô hấp ( manghoặc phổi ) được thực thi nhờ máu và dịch mô. trong không khí hít vào phổi ( phế nang hay ống khí ) hoặc hoà tan trong nước khiqua mang sẽ được khuếch tán vào máu. Chúng phối hợp với hêmôglôbin hoặc hêmôxianin ( những sắc tố hô hấp ) để trở thành máu động mạch ( máu giàu ôxi ) chuyển tới những tế bào. là loại sản phẩm của hô hấp tế bào được khuếch tán vào máu và được luân chuyển tớimang hoặc phổi. được luân chuyển hầu hết dưới dạng natri bicacbônat ( ), một phần dưới dạng phối hợp với hêmôglôbin và một phần rất nhỏ dưới dạng hoà tantrong huyết tương qua phổi hoặc mang ra ngoài. * Hãy tóm tắt thông tin trên dưới dạng sơ đồCơ thể tiếp tục có sự trao đổi khí với môi trường tự nhiên bên ngoài ( hô hấp ngoài ) để cungcấp cho hô hấp tế bào ( hô hấp trong ) hoàn toàn có thể triển khai được, đồng thời thải là sảnphẩm của hô hấp tế bào ra môi trường tự nhiên ngoài. Tuỳ mức độ tổ chức triển khai của khung hình, sự trao đổi khí với thiên nhiên và môi trường ngoài hoàn toàn có thể thực thi trựctiếp qua màng tế bào hoặc qua mang, qua da ẩm, qua ống khí hoặc phế nang bằng cơ chếkhuếch tán. Sinh vật càng hoạt động giải trí mạnh, nhu yếu nguồn năng lượng càng cao thì mặt phẳng traođổi khí càng tăng, phân phối nhu yếu của khung hình. Vận chuyển khí giữa những cơ quanchuyên trách ( mang, phổi ) với tế bào của khung hình là nhờ máu và dịch mô. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP1. Trao đổi khí trong hô hấp ở trùng biến hình, thuỷ tức và giun được thực thi như thếnào ? 2. Trao đổi khí trong hô hấp ở sâu bọ, ở cá, ở chim, ở thú được thực thi như thế nào ? 3. Vận chuyển khí giữa cơ quan hô hấp và tế bào được triển khai như thế nào ? 4. Hãy chọn giải pháp vấn đáp đúng nhấtHô hấp ở cá đạt hiệu suất cao cao, mặc dầu hàm lượng hoà tan trong nước thấp, vì : A. dòng nước hầu hết chảy qua mang liên tụcB. những lá mang có nhiều phiến mang chứa mạng lưới mao quản xum xê làm tăng bề mặttrao đổi khí. C. máu chảy song song và ngược chiều với dòng nước chảy qua những phiến mangD. Cả A, B và C5 *. Hãy chọn giải pháp vấn đáp đúng nhấtHô hấp ở chim đạt hiệu suất cao cao vì : A. Chim có thêm những túi khí làm tăng mặt phẳng trao đổi khíB. có dòng khí liên tục chuyển qua những ống khí trong phổi từ sau ra trước kể cả lúc hít vàolẫn lúc thở ra nhờ sự co dãn của mạng lưới hệ thống túi khí khi những cơ hô hấp co dãnC. trong phối không có khí đọng như ở phổi thúD. cả A và BE. cả B và CEM CÓ BIẾTVAI TRÒ CỦA MÁU TRONG VẬN CHUYỂN KHÍỞ toàn bộ những động vật hoang dã đã Open cơ quan tuần hoàn ( trừ những động vật hoang dã chân khớp ) thì máulàm trách nhiệm luân chuyển từ cơ quan hô hấp ( mang, phối ) tới tế bào và từ những tếbào đến cơ quan hô hấp dưới những dạng khác nhau : hoà tan trong huyết tương ; tích hợp vớihêmôglôbin trong hồng cầu ( Hb ) ; dưới dạng ( so với ) và với tỉ lệ khácnhau. Chẳng hạn : Ở người, có tới 98,5 % được luân chuyển dưới dạng phối hợp với Hb ( tại nhân Hem ), chỉcó 1,5 % được hoà tan trong huyết tương. Trong khi đó, : 70 % được luân chuyển dướidạng phối hợp ( ), 23 % được luân chuyển dưới dạng phối hợp với Hb trong hồngcầu, 7 % dưới dạng hoà tan trong huyết tương .

Source: https://vvc.vn
Category : Đồ Cũ

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Alternate Text Gọi ngay