Sochi 2014 : Thế vận hội tốn kém nhất trong lịch sử Olympic – Tạp chí kinh tế

Tổ chức Thế vận hội mùa đông tại một thành phố ven biển với khí hậu cận nhiệt đới, với hạ tầng cơ sở chưa từng được cải tổ từ thời Liên Xô cũ báo trước Sochi sẽ vô cùng tốn kém, nhưng đấy là cái giá phải trả để phô trương với quốc tế những hình ảnh đẹp nhất của nước Nga dưới thời đại Putin .

Quảng cáo

Thế vận hội mùa đông lần thứ XXII mở ra từ ngày 7 đến 23/02/2014, nhưng một năm trước cuộc tranh tài, Sochi đã nắm chắc trong tay huy chương vàng tiên phong. Đó là giải dành cho Thế vận hội tốn kém nhất trong lịch sử vẻ vang Olympic. 50 tỷ đô la – tương tự với 36 tỷ euro – là cái giá mà Matxcơva và những nhà hỗ trợ vốn Nga chi ra để sẵn sàng chuẩn bị cho sự kiện thể thao trọng đại này. Về phí tổn kinh tế tài chính, Sochi đã qua mặt cả Thế vận hội mùa hè Bắc Kinh 2008 ( 33,4 tỷ euro ) cũng như Thế vận hội Luân Đôn 2012. Đây cũng sẽ là Thế vận hội mùa đông đắt gấp 35 lần so với Vancouver-Canada 2010 ; đắt gấp 14 lần so với ở Turino – Ý năm 2006 và đã đắt hơn gấp 3 lần so với dự trù khởi đầu của Ủy ban Olympic Nga. Trên tổng số 36 tỷ euro, 17 tỷ do nhà nước hỗ trợ vốn. Phần còn lại do những triệu phú Nga bảo vệ .Sochi là một thành phố ven bờ Hắc Hải và ở sát chân dãy núi Kavkaz. Đây là một khu vực nghỉ mát được giới thượng lưu Nga ưa thích. 365 ngày trước lễ khai mạc, chưa có gì chuẩn bị sẵn sàng để nghênh tiếp 6 000 vận động viên và những phái đoàn quốc tế cùng hàng chục triệu hành khách. Sochi hãy còn là một công trường thi công với 60 000 công nhân .Tổ chức nhân quyền Human Rights Watch trong một thông cáo vừa được công bố hôm đầu năm, tố cáo ban tổ chức triển khai Nga bóc lột sức lao động của công nhân nhập cư quốc tế, vi phạm luật lao động và không trả lương cho nhân công. Ủy ban Thế vận Quốc tế CIO chỉ cho biết là vẫn « theo dõi sát tình hình » để không một ai bị bóc lột. Nhưng trong thực tiễn thì CIO không điều thanh tra viên đến hiện trường quan sát những điều kiện kèm theo lao động của công nhân .Về phần mình, chính phủ nước nhà Nga đương nhiên đã bác bỏ hàng loạt những cáo buộc trên. Quan tâm số 1 của những chỉ huy và Ủy ban Thế vận Nga là nhiều khu công trình thiết kế xây dựng đang bị chậm trễ, là làm thế nào bảo vệ có đủ tuyết để ship hàng Olympic Sochi, tại một vùng khí hậu vốn ôn hòa, và số ngày trời mưa nắng nhiều hơn là những ngày có tuyết rơi .

Phóng sự của thông tín viên thường trú RFI từ Matxcơva, Anastasia Becchio

Khu trượt tuyết Krasnaya Polyana trên dãy núi Kavkaz nằm cách bờ biển khoảng chừng 50 cây số đang thay hình đổi dạng. Các khu công trình kiến thiết xây dựng đang mọc lên như nấm, từ nhà ở đến khách sạn, từ những đường trượt băng đến những ngôi làng Thế vận, toàn bộ đang trong tiến trình xây đắp. Những chiếc xe thùng rải tuyết xuống những đường sân bay, xe nện tuyết hoạt động giải trí gần như ngày đêm. Trước khi chính thức đón những vận động viên Olympic vào năm tới, thành phố Sochi tổ chức triển khai một loạt những cuộc tranh tài, hầu hết là để thử độ bền của những trang thiết bị .Vấn đề đặt ra là khí hậu ở đây quá ấm để bảo vệ chất lượng của tuyết trắng. Một nữ vận động viên trong đội tuyển mần nin thiếu nhi vương quốc cho biết nhiệt độ tại trạm trượt tuyết trong vùng thường trên 0 °C cho nên vì thế trời hay mưa vào những tuần lễ cuối tháng Giêng, đầu tháng Hai. Khi trời mưa, những bãi trượt tuyết bị ngập nước và không ai hoàn toàn có thể thi thố kĩ năng. Khi nào trời lạnh và tuyết rơi, thì đấy là một thứ tuyết mềm. Không lý tưởng để trượt .Làm thế nào có đủ tuyết cho cuộc tranh tài Olympic 2014 ? Đó là mối đau đầu nhất của ban tổ chức triển khai. Khu trượt tuyết Krasnaya Polyana ở độ cao 1900 mét. Ban tổ chức triển khai kêu gọi không biết bao nhiêu công, của để khắc phục hậu quả. Jean Louis Tuaillon, thuộc Compagnie des Alples, một cơ quan Pháp chuyên quản trị những khu trượt tuyết cố vấn cho Ủy ban Thế vận Sochi, cho biết :« Chúng tôi đem đến đây máy sản xuất tuyết tự tạo với hiệu suất rất lớn, hoàn toàn có thể phân phối đến hơn 5 000 mét khối tuyết mỗi giờ. Như vậy chỉ nội trong ba ngày chúng tôi hoàn toàn có thể phủ tuyết lên hàng loạt trạm trượt tuyết ở Sochi. Mỗi chiếc máy sản xuất tuyết tự tạo như vậy có năng lực phun tuyết trên một đường kính 50 mét. Tức là hiệu suất lớn hơn và độ tuyết dày hơn so với khi chúng tôi sử dụng để phun tuyết tự tạo trên những trạm trượt tuyết ở dãy núi Alpes »Trong những ngày đầu tháng Hai năm nay, trời mưa nhiều trong vùng. Chung quanh Sochi, không một mái nhà nào bị phủ tuyết. Ở độ cao 500 thước trẻ nhỏ không tài nào được nghịch tuyết. Nhưng ở độ cao hơn, thì tuyết đang rơi. Nhân viên thành phố đem tích trữ một phần khối tuyết đó để dành cho mùa đông năm tới .Cách TT trượt tuyết Krasnaya Polyana 48 cây số, là cả một vùng thung lũng. Đây là nơi được chọn để thiết kế xây dựng ngôi làng Thế vận và tổ chức triển khai 1 số ít những bộ môn như trượt băng, bobsleigh … Một năm trước dịp nghỉ lễ khai mạ, c cả khu vực này hãy còn là một công trường thi công. Từ sân vận động nơi sẽ diễn ra lễ khai mạc cho đến phòng ốc, khách sạn cho những vận động viên … chưa có một dự án Bất Động Sản nào được hoàn tất. Chỉ riêng có khu dành cho bộ môn trượt băng tốc độ là coi như đã gần xong .Một trong những nhà quản trị Dmitri Gogriev không che dấu tự hào khi chứng minh và khẳng định đây là sân trượt băng lý tưởng nhất, tốt nhất trên quốc tế :« Đây là sân trượt băng tuyệt vời và hoàn hảo nhất nhất quốc tế, từ về mặt kỹ thuật dữ gìn và bảo vệ băng cho đến mạng lưới hệ thống điều hòa không khí. Ban quản lý quan tâm tới từng chi tiết cụ thể nhỏ, như nhiệt độ trong không khí hay toàn bộ những gì tương quan đến nhiệt độ ở bên trong sân vận động có mái che. Chúng tôi đã phong cách thiết kế sân vận động này với những kỹ thuật tối tân nhất chưa từng thấy »Jim Maceda, một nhà báo thể thao của Anh đã 6 lần tác nghiệp trong những cuộc tranh tài ở Thế vận hội ngày đông, nhưng với Sochi 2014 ông đi từ kinh ngạc này đến kinh ngạc khác :« Để giữ được tuyết ở nhiệt độ trung bình từ 6 đến 12 ° C ban tổ chức triển khai đã thiết kế xây dựng cả một nhà máy sản xuất điện trị giá 1 tỷ đô la để ship hàng cho Sochi 2014. Một tỷ đô la được chi ra chỉ để ship hàng cho tiềm năng đó mà thôi. Tôi chưa từng thấy sự tiêu tốn lãng phí nào đáng nói hơn. Sochi 2014 là một thời cơ để những nhà tài phiệt Nga phô trương thanh thế, để chính quyền sở tại Putin trưng ra thế lực của chính mình. Sochi là Thế vận của những triệu phú Nga ! »Sochi sẽ là thế vận đắt nhất trong lịch sử vẻ vang Olympic. Chuyên gia kinh tế tài chính Igor Nicolaev, giám đốc cơ quan truy thuế kiểm toán FBK nghiên cứu và phân tích :

« Thông thường, thế vận mùa đông không vượt quá ngân sách vài tỷ đô la. Riêng Sochi sẽ tốn đến hàng chục tỷ, tốn đến 50 tỷ đô la tương đương với 36 tỷ euro. Đó là điều quá đáng. Ngay cả thế vận hội mùa hè Bắc Kinh 2008 hay Luân Đôn 2012 cũng không đến giá đó. Có những yếu tố khách quan giải thích cho các khoản phí tổn khổng lồ đó : tất cả cần phải được xây dựng lên hết. Sochi thiếu đủ mọi thứ và đây chỉ là một địa điểm nghỉ mát ở ven biển, hoàn toàn không thích hợp với các hoạt động thể thao mùa đông. Từ các sân vận động đến các sảnh đường, hệ thống giao thông, cái gì cũng phải xây dựng hết … Ban tổ chức phải đầu tư rất nhiều vào hạ tầng cơ sở ».

Các khu công trình thiết kế xây dựng là mối đau đầu so với người dân tại chỗ. Martial Simonot đầu bếp người Pháp đến Sochi mở nhà hàng quán ăn từng chụp ảnh với cựu tổng thống Medvedev khi ông đến đây giám sát tình hình, tâm sự :« Chúng tôi hay thường bị mất điện, bị cúp nước vì những khu công trình kiến thiết xây dựng chung quanh. Tình trạng này đã lê dài từ ba năm qua. Ở đây cái gì cũng phải làm hết : từ ống cống thoát nước đến cột điện, đèn đường … thành ra cảnh nhốn nháo, hỗn loạn như cái chợ vỡ ở đây cũng dễ hiểu thôi. Thế vận đương nhiên là một chiếc tủ kính để phô trương những hình ảnh xinh xắn nhất của nước Nga và Liên bang Nga đang nỗ lực để chứng tỏ rằng vương quốc này có năng lực làm chuyện đó. Vladimir Putin đã làm toàn bộ để Sochi được đang cai Thế vận hội mùa đông 2014. Không có nguyên do gì để thành phố này thất bại trong tiềm năng đó. Ý Putin là ý trời ! »Đúng là Putin đã đem hết uy tín của mình để bảo vệ hồ sơ Sochi trước Ủy ban Thế vận hội Quốc tế do đó dự án Bất Động Sản này không được cho phép bất kể một ai lên tiếng chê bai. Một dân cư ở Sochi san sẻ với phóng viên báo chí đài RFI :« Ở đây người dân biết quá rõ là so với Thế vận hội Sochi, tất cả chúng ta chỉ được nói lên những lời khen ngợi mà thôi. Còn nếu không muốn khen, thì người ta im miệng, chứ không ai dám lên tiếng chê. Cũng giống như so với một người vừa nằm xuống vậy. Người ta chỉ khen tụng đức độ của người quá cố chứ chẳng ai bài xích, chê trách người đó làm gì ! »Trước đây Sochi và những vùng lân cận là một khu trồng trọt nổi tiếng của Nga và cũng là một vùng đầm lầy, một khu bảo tồn những loài chim quý và hiếm. Nhà bảo vệ môi trường tự nhiên Natalia Kalinovskaia không che giấu nỗi bất bình :« Trước kia dân cư trong vùng trồng cọ, trồng chuối, chanh, quít hay quả kiwi …. có rất nhiều loài chim đến đây cư ngụ. Ngay tại nơi đang thiết kế xây dựng những khu công trình, có đến 18 loài thực và động vận cần được bảo vệ vì đang trên đà diệt chủng. Thế nhưng mà những nhà đầu tư, giới nhà thầu đã quên hẳn rằng đây là một vùng đầm lầy. Để xây nhà, hay thiết kế đường xe lửa thì trước hết cần phải bảo vệ mạng lưới hệ thống thoát nước cho thật tốt. Họ không làm gì cả. Trời mưa xuống là bị ngập nước »Những khu vảo tồn sinh học hoàn toàn có thể bị xóa khỏi, nhưng mối đe dọa so với thiên nhiên và môi trường và đời sống dân cư trong vùng không dừng lại ở đó : giới bảo vệ môi trường tự nhiên còn phải đấu tranh vì những người bị trưng thu đất đai, nhà ở để ship hàng tiềm năng Olympic. Các khu công trình thiết kế thường gây nhiều thiệt hại cho người dân. Hiện tượng đất lở, nhà bị lún đất, nứt tường ngày càng trở nên tiếp tục hơn như lời kể của một nhân chứng :« Tôi hiểu là tổ chức triển khai Thế vận hội Olympic là điều thiết yếu. Mỗi công dân phải nỗ lực vì thể diện vương quốc. Nhưng yếu tố đặt ra là những khu công trình kiến thiết xây dựng làm hư hại nhà dân, gây thiệt hại cho chúng tôi nhiều quá mà không một ai nghĩ tới chuyện bồi thường hay trợ giúp chúng tôi khắc phục hậu quả. Dân làng chúng tôi đệ đơn kiện cũng vô ích. Nhà nước cần phô trương thanh thế với quốc tế chứ bản thân tôi đâu có cần chuyện đó. Muốn Thế vận Sochi được vẻ vang thì ban tổ chức triển khai cứ việc làm, cứ việc góp vốn đầu tư và thiết kế xây dựng nhưng không được làm hư hại nhà, đất của người dân » .Một câu hỏi khác đặt ra : đó là sau khi Thế vận hội mùa đông 2014 hạ màn, chưa đầy 400 000 dân cư Sochi sẽ quản trị hàng loạt những sân vận động, những trạm trượt tuyết nơi này ra làm sao ? Khi biết rằng Sochi không phải là một khu vực trượt tuyết lôi cuốn chú ý quan tâm của giới yêu dấu những môn thể thao ngày đông, chuyên viên kinh tế tài chính Igor Nicolaev vấn đáp :« Tôi nghĩ là Thế vận hội Sochi sẽ không thể nào lấy lại vốn vì thứ nhất làm thế nào lấy lại được 50 tỷ đô la – đây là một khoản tiền quá lớn. Thứ hai là để lấy lại vốn, toàn bộ những hạ tầng, từ sân vận động đến những khu trượt băng, sân đánh khúc côn cầu trên băng … phải hoạt động giải trí suốt cả năm. Nhưng thử hỏi ai đến một vùng nắng ấm như Sochi để trượt băng ?Sochi không thích hợp với những game show băng tuyết và đây cũng không phải là một vùng sống vì thể thao ! ! ! Câu hỏi đặt ra là liệu Sochi sẽ có trở thành một khu vực được những nhà thể thao quốc tế quan tâm tới hay không ? Chúng ta nên thực tiễn một chút ít để nhận thấy rằng ngữ cảnh Sochi liên tục đón những hoạt động và sinh hoạt thể thao quốc tế là điều khó hoàn toàn có thể xảy ra .Nhìn đến các hạ tầng cơ sở như đường xe lửa và xa lộ tiếp nối Sochi với trạm trượt tuyết Krasnaya Polyana : khi hành khách ra về hết, ai sẽ sử dụng con đường đó ? Chúng ta đã nhìn thấy kinh nghiệm tay nghề khi chính quyền sở tại Nga xây đường xa lộ nối tiếp Vladivostck với trường bay quốc tế nhân ngày nước tổ chức triển khai thượng đỉnh APEC 2012. Từ đó tới nay, chẳng mấy ai qua lại trên con đường xa lộ còn mới tinh này .Xa lộ và đường tàu ở Sochi cũng sẽ chung số phận mặc dầu những nhà hỗ trợ vốn đã chi ra 6 tỷ đô la để hoàn tất dự án Bất Động Sản. Chủ góp vốn đầu tư sẽ không khi nào lấy lại được vốn đã bỏ ra. Vấn đề đặt ra là nước Nga cứ thiết kế và chưa cần thống kê giám sát xem dự án Bất Động Sản đó có đem lại doanh thu về lâu về dài hay không. Chuyện đó tính sau ! »Năm 2007 Ủy ban Thế vận Quốc tế CIO chính thức thông tin dành cho Sochi quyền tổ chức triển khai Thế vận hội mùa đông 2014, khép lại quy trình hoạt động miệt mài trong suốt một thập niên của chính quyền sở tại Matxcơva. Tổng thống Putin đã đem hết uy tín của mình để thuyết phục CIO với một mục tiêu đơn cử : Sochi sẽ là tủ kính để phô trương sức mạnh và tầm ảnh hưởng tác động của nước Nga so với những nước từng là chư hầu của Liên Xô cũ .50 tỷ đô la là cái giá phải trả để nước Nga của ông Putin khẳng định chắc chắn chủ quyền lãnh thổ ở vùng Kavkaz : Đành rằng Sochi cách xa hàng trăm cây số những vùng Tchetchenia và Daguestan nơi những lực lượng đòi ly khai tiếp tục tiến công vào những cơ quan của Nga. Nhưng Sochi chỉ cách biên giới với vùng tự trị Abkhazia có vài cây số. Đó là một vùng đất độc lập với Nga, nhưng thuộc chủ quyền lãnh thổ của Gruzia và mọi người còn nhớ xung đột võ trang giữa quân đội Nga với Gruzia đã từng xảy ra vào năm 2008 gần như đúng vào lúc khai mạc Olympic Bắc Kinh !Cuối cùng khi mà hàng ngàn nhà báo quốc tế, vận động viên, những thành phần trong ban tổ chức triển khai trên toàn tế giới tập hợp cả về Sochi, thì đấy cũng là thời cơ hiếm có để Matxcơva chứng minh và khẳng định vị thế của mình ở vùng Hắc Hải phần nào bị lu mờ trước tầm tác động ảnh hưởng ngày càng lớn của Liên Hiệp Châu Âu và Thổ Nhĩ Kỳ. Nhưng để làm chủ được sân diễn Sochi vào mùa đông năm tới, Matxcơva phải vượt qua thử thách không nhỏ : Bảo đảm bảo mật an ninh trước những tai hại khủng bố tiềm tàng .

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Đăng ký

Tải ứng dụng RFI để theo dõi hàng loạt thời sự quốc tế

Source: https://vvc.vn
Category : Thể thao

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM