Dấu hiệu gãy đầu trên xương cánh tay

Gãy đầu trên xương cánh tay chiếm tỷ lệ từ 4 – 5% các trường hợp gãy xương, tình trạng có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng chủ yếu là người cao tuổi, đối với người trẻ tuổi gãy đầu trên xương cánh tay xảy ra do hậu quả của các chấn thương mạnh. Tình trạng này cần được chẩn đoán và điều trị sớm nhằm hạn chế các biến chứng nguy hiểm.

1. Đặc điểm gãy đầu xương cánh tay

Khớp tay là khớp có ổ chảo khá nông, diện khớp tiếp xúc chiếm khoảng 25% chỏm xương cánh tay nên có biên độ vận động lớn nhất trong các khớp của cơ thể. Sự vững chắc của xương cánh tay được xác định bởi bao khớp, dây chằng và các gân cơ bao quanh khớp vai. Trong đó, đầu trên xương cánh tay được cấu tạo bởi 4 thành phần gồm thân xương cánh tay, mấu động lớn, mấu động bé và chỏm xương cánh tay.

Đặc điểm của gãy đầu trên xương cánh tay là gặp chủ yếu ở người cao tuổi, đối với người trẻ tình trạng xảy ra do hậu quả của các chấn thương mạnh. Trong đó nam giới có nguy cơ gặp tình trạng cao gấp đôi so với nữ giới.

2. Nguyên nhân gãy đầu trên xương cánh tay

Gãy đầu xương cánh tay xảy ra chủ yếu do nguyên nhân chống tay khi té ngã ở người cao tuổi, ở người trẻ tuổi do tác động của lực có khả năng gây gãy xương từ các chấn thương mạnh, làm cho mô mềm bị tổn thương nặng và có thể xuất hiện các tổn thương phối hợp.

Một số nguyên nhân ít gặp hơn như dạng vai quá mức, chấn thương trực tiếp, u xương, động kinh, điện giật

3. Phân loại gãy đầu trên xương cánh tay

Đầu trên xương cánh tay gồm 4 phần là mấu chuyển lớn, mấu chuyển bé, chỏm và thân xương cánh tay. Một trong các phần này được coi là di lệch khi mức độ di lệch của chúng lớn hơn 1 cm hoặc góc gập trên 45 độ.

Gãy đầu xương cánh tay theo phân loại của Neer gồm 6 nhóm như sau:

  • Nhóm I: Xương gãy không di lệch hoặc di lệch tối thiểu.
  • Nhóm II: Xương gãy thành 2 phần:
    • Gãy cổ giải phẫu: Loại gãy này hiếm gặp và có nguy cơ hoại tử vô mạch chỏm
    • Gãy cổ phẫu thuật: Xương gãy cài gập góc lớn hơn 45 độ, gãy không vững và di lệch.
    • Gãy mấu động lớn: Loại gãy này thường kết hợp với trật khớp vai ra trước
    • Gãy mấu động bé: Loại gãy này thường đi kèm với trật khớp vai ra sau.
  • Nhóm III: Xương gãy thành 3 phần:
    • Gãy cổ giải phẫu hoặc phẫu thuật kết hợp với gãy một mấu động (bé hoặc lớn).
    • Loại gãy này xảy ra do lực kéo của các cơ đối nghịch nhau, là loại gãy không vững.
    • Trong trường hợp gãy mấu động lớn, cơ dưới vai làm xoay đầu xương xương cánh tay vào trong dẫn đến diện khớp hướng ra sau.
    • Trong trường hợp gãy mấu động bé, đầu trên xương cánh tay bị kéo ra ngoài làm cho diện khớp hướng ra trước.
  • Nhóm IV: Xương gãy thành 4 phần và có nguy cơ cao gây hoại tử vô mạch chỏm.
  • Nhóm V: Xương gãy trật 2 phần hoặc 3 – 4 phần. Đối với loại gãy trật 2 phần, gãy mấu động lớn làm trật khớp vai ra trước và gãy mấu động bé làm trật khớp vai ra sau.
  • Nhóm VI: Loại gãy mà chỏm bị tách thành nhiều mảnh và thường gặp nhất trong trật khớp vai ra sau.

Sau gãy xương cánh tay và cổ tay bao lâu có thể hồi phục?

4. Chẩn đoán gãy đầu trên xương cánh tay

Chẩn đoán gãy đầu trên xương cánh tay dựa vào triệu chứng lâm sàng và kết quả các xét nghiệm cận lâm sàng.

4.1. Chẩn đoán lâm sàng

Chẩn đoán lâm sàng giúp bác sĩ xác lập gãy đầu trên xương cánh tay nhưng khó chẩn đoán đúng mực loại gãy vì những tín hiệu gãy xương hoàn toàn có thể giống nhau. Triệu chứng lâm sàng chung của người bệnh như sau :

  • Người bệnh có tư thế tay lành nâng đỡ tay đau, chi trên áp sát thành ngực;
  • Đau và sưng nề vùng vai;
  • Biểu hiện bầm tím thành ngực và mặt trong cánh tay, đau lan xuống vùng hông lưng (dấu hiệu bầm tím Hennequin);
  • Đau tăng lên khi hoạt động;
  • Có thể nghe thấy tiếng lạo xạo ở xương.

Tình trạng mạch máu và thần kinh cần được đánh giá cẩn thận và tỉ mỉ, bởi vì tổn thương thần kinh nách dễ bị bỏ qua do các nguyên nhân sau:

  • Các cơn đau làm che đi triệu chứng tê và mất cảm giác vùng cơ delta.
  • Cơn đau làm người bệnh từ chối co cơ delta khi thực hiện test vận động.
  • Xương gãy di lệch làm cơ delta mất trương lực.

4.2. Chẩn đoán cận lâm sàng

Dựa vào những triệu chứng lâm sàng bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh triển khai những xét nghiệm cận lâm sàng như sau :

  • Chụp X – quang khớp vai bình diện bên, bình diện mặt và xương bả vai tiếp tuyến.
  • Chụp X – quang khớp vai bình diện bên Velpeau trong trường hợp chụp bình diện bên không thực hiện được.
  • Chụp cắt lớp vi tính CT cho kết quả hữu ích trong đánh giá tổn thương viền ổ chảo, gãy lún, tổn thương mặt khớp.

5. Biến chứng gãy đầu xương cánh tay

Người bệnh gãy đầu xương cánh tay nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời có thể gặp các biến chứng sau đây:

  • Tổn thương mạch, biến chứng này xảy ra với tỷ lệ khoảng 5 – 6%. Vị trí tổn thường gặp là động mạch nách nằm phía trên động mạch mũ trước. Cần lưu ý bắt mạch được mạch quay không đồng nghĩa với việc mạch nách cũng bình thường, bởi vì vòng nối quanh vai khá phong phú;
  • Biến chứng tổn thương thần kinh: Thường gặp tổn thương thần kinh nách và thần kinh đám rối cánh tay;
  • Khớp vai cứng;
  • Viêm cơ bị cốt hóa: Biến chứng này thường gặp ở người bệnh gãy nhiều phần không nắn hoặc xoa bóp, nắn nhiều lần;
  • Hoại tử chỏm vô mạch: Biến chứng này xảy ra ở 3 – 14% người bệnh bị gãy 3 phần, 13 – 34% người bệnh gãy 4 phần;
  • Can lệch: Can lệch mấu động lớn có thể dẫn đến hội chứng va chạm khớp vai.

Gãy đầu xương cánh tay

6. Điều trị gãy đầu xương cánh tay

Mục tiêu và chiêu thức điều trị được triển khai tùy thuộc vào phân loại gãy xương như sau :

6.1. Điều trị gãy đầu xương cánh tay nhóm I

Nguyên tắc điều trị :

  • Bất động khớp vai bằng cách sử dụng các loại băng vải hay thực hiện bó bột gãy đầu trên xương cánh tay: Thực hiện nâng khuỷu tay kéo xa các mặt gãy, cánh tay được áp vào thân để tránh các lực xoay ngoài, đặt các băng bên trong áo.
  • Người bệnh có thể bỏ băng thân người sau 2 tuần, nhưng vẫn đeo băng treo tay.
  • Bắt đầu tập khớp vai từ ngày thứ 7 – 10 nếu gãy cài. Bác sĩ hướng dẫn người bệnh các bài tập như gấp vai, bài tập quả lắc, tập dạng…
  • Khi người bệnh hết đau có thể bỏ bất động dần (sau 3 – 6 tuần), bắt đầu các bài tập vai khó hơn như kéo ròng rọc, ngón tay leo tường, bài tập với bánh xe quay…

6.2. Điều trị gãy đầu xương cánh tay nhóm II và nhóm III

Người bệnh gãy xương di lệch nên được điều trị mở nắn và tích hợp xương bên trong, ngoại trừ những người bệnh chống chỉ định phẫu thuật. Bác sĩ cần quan tâm tránh bóc tách mô mềm nhiều để bảo tồn hệ mạch máu nuôi xương. Đối với người bệnh cao tuổi hoàn toàn có thể thay khớp bán phần .

6.3. Điều trị gãy đầu xương cánh tay nhóm IV

Gãy đầu trên xương cánh tay loại này thực hiện nắn kín tương đối khó. Vì vậy, bác sĩ thực hiện mở nắn và kết hợp xương bên trong ở người trẻ tuổi, đối với người cao tuổi nên thay khớp bán phần.

6.4. Điều trị gãy đầu xương cánh tay nhóm V

  • Loại gãy xương trật hai phần có thể điều trị không mổ sau khi thực hiện nắn kín các phần không di lệch.
  • Loại gãy xương trật 3, 4 phần phải thực hiện mở nắn và kết hợp xương bên trong ở người trẻ và thay khớp bán phần ở người già.
  • Gãy xương nhóm V nếu nắn nhiều lần hoặc nắn muộn (sau 5 ngày) có thể dẫn đến viêm cơ cốt hóa cao.

6.5. Điều trị gãy đầu xương cánh tay nhóm VI

Thực hiện mở nắn phối hợp xương bên trong nên được thực thi ở người trẻ tuổi. Trong trường hợp hơn 40 % mặt khớp bị gãy nát thì cần xem xét năng lực thay khớp bán phần .

Gãy đầu trên xương cánh tay dù được điều trị bằng phương pháp bảo tồn hay phẫu thuật thì tập phục hồi chức năng sau điều trị là rất quan trọng đối với kết quả phục hồi xương. Các bài tập phục hồi phụ thuộc vào loại gãy xương, sự tổn thương xương, phương pháp điều trị và khả năng hiểu biết của người bệnh.

Phương pháp phục sinh tính năng gồm có những quy trình tiến độ sau đây :

  • Giai đoạn 1: Bài tập thụ động có trợ giúp;
  • Giai đoạn 2: Bài tập chủ động kết hợp đề kháng nhẹ;
  • Giai đoạn 3: Bài tập căng cơ, tăng cường sức cơ.

Thời gian mỗi bài tập khoảng chừng từ 20 – 30 phút và tái diễn 3 – 4 lần mỗi ngày. Sử dụng giải pháp chườm ấm hoặc những giải pháp vật lý khác trước khi tập để giúp giảm đau .Tóm lại, gãy đầu trên xương cánh tay chiếm tỷ suất từ 4 – 5 % những trường hợp gãy xương, thực trạng hoàn toàn có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng đa phần là người cao tuổi. Tình trạng này cần được chẩn đoán và điều trị sớm nhằm mục đích hạn chế những biến chứng nguy khốn. Do đó, nếu bị chấn thương tại khớp vai và sau đó có những triệu chứng đau, hạn chế hoạt động khớp vai hay cứng khớp, … người bệnh nên đến cơ sở y tế thăm khám và điều trị tương thích .
Gãy đầu trên xương cánh tay

Đơn nguyên Chấn thương Chỉnh hình – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là chuyên khoa chuyên khám và điều trị các bệnh lý về chấn thương như gãy xương và trật khớp; các bệnh lý về chỉnh hình gồm phẫu thuật cần chỉnh hình, dị dạng bẩm sinh; các bệnh lý về xương khớp như cốt tủy viêm, u xương, viêm gân…. và một số sang chấn thể thao như tổn thương các dây chằng, mất chức năng khớp vai, teo cơ…

Khi thăm khám tại Hệ thống y tế Vinmec, Quý khách hàng sẽ được :

  • Đội ngũ y – bác sỹ là các chuyên gia đầu ngành, trình độ chuyên môn cao, tận tụy và hết lòng vì lợi ích của bệnh nhân.
  • Dịch vụ khám, tư vấn và chữa bệnh toàn diện, chuyên nghiệp.
  • Hệ thống trang thiết bị hiện đại, hỗ trợ chẩn đoán và điều trị hiệu quả.
  • Không gian khám chữa bệnh hiện đại, văn minh, sang trọng và tiệt trùng tối đa.
  • Đảm bảo trọn vẹn sự an toàn và riêng tư cho khách hàng.
  • Mô hình quản lý, chia sẻ và kết nối dữ liệu thông tin trực tuyến hiện đại, hiệu quả tối ưu.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số (phím 0 để gọi Vinmec) hoặc đăng ký lịch khám tại viện TẠI ĐÂY. Nếu có nhu cầu tư vấn sức khỏe từ xa cùng bác sĩ Vinmec, quý khách đặt lịch tư vấn TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn

Source: https://vvc.vn
Category: Bảo Tồn

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM