Gãy xương quay, phải làm sao?

Khi bị gãy xương quay, tùy thuộc vị trí gãy, bác sĩ sẽ đưa ra phương án điều trị phù hợp cho từng trường hợp cụ thể. Thông thường, việc điều trị bao gồm điều trị bảo tồn và điều trị phẫu thuật.

1. Tìm hiểu về xương quay

Xương quay là xương thuộc chi trên (tay), nằm từ mặt bên khớp khuỷu tới bên cạnh ngón cái của cổ tay. Xương quay nằm ở mặt bên của xương trụ, có chiều dài, kích thước nhỏ hơn xương trụ. Xương quay dài, có hình lăng trụ, hơi cong theo chiều dài. Xương này ở vị trí khớp với chỏm con của xương cánh tay, rãnh quay và đầu xương trụ.

Xương quay có đầu to hướng xuống dưới, mỏm trâm quay ra ngoài và mặt có nhiều rãnh của đầu. Đầu trên xương quay size nhỏ, còn gọi là chỏm xương quay, mặt trên lõm xuống ( đài quay ), và xung quanh là vành khăn quay. Đầu dưới xương quay có size to hơn, đầu trên bè dẹt ra 2 bên, mặt ngoài bên dưới xương có mỏm trâm quay, mặt trong có hõm trụ xương quay – khớp với chỏm xương trụ, ở mặt sau có rãnh cho gân duỗi đi qua .

2. Làm gì khi bị gãy xương quay?

Tùy vị trí gãy xương quay sẽ có hướng điều trị tương ứng. Có 2 vị trí gãy xương quay thường gặp là: gãy đầu trên xương quay (gãy chỏm xương quay) và gãy đầu dưới xương quay.

2.1 Gãy đầu trên xương quay

Gãy đầu trên xương quay bao gồm tình trạng thường gặp là gãy cổ xương quay và ít gặp hơn là gãy chỏm xương quay. Triệu chứng lâm sàng của tình trạng gãy đầu trên xương quay là: Sưng đau vùng khuỷu, hạn chế vận động gấp duỗi – sấp ngửa, đau chói khi ấn, có thể có tổn thương mạch máu thần kinh đi kèm.

Nguyên tắc điều trị:

  • Bất động vững chắc vùng ổ gãy;
  • Phục hồi mặt khớp;
  • Vật lý trị liệu sớm để có thể hồi phục chức năng vận động khớp.

Điều trị trước phẫu thuật:

  • Nẹp cố định tay bị gãy;
  • Giảm đau bằng paracetamol 15mg/kg/6 tiếng.

Paracetamol

Điều trị gãy chỏm quay:

Với trường hợp di lệch ≤ 2mm và gập góc ≤ 45o đối với trẻ < 10 tuổi và gập góc ≤ 45o với trẻ ≥ 10 tuổi thì thực hiện nắn bằng kim Kirschner, kết hợp xương ổ gãy dưới C-arm và bó bột cánh – bàn tay. Nếu nắn kim thất bại: Thực hiện phẫu thuật kết hợp xương.

  • Kỹ thuật nắn gãy chỏm quay theo Patterson:
    • Người phụ: 1 tay giữ đầu gần cánh tay, tay còn lại thì giữ ở đầu xa cánh tay, thực hiện kéo dọc trục xương cánh tay;
    • Người nắn: 1 tay giữ ở điểm 1/3 giữa cẳng tay, kéo dọc trục cẳng tay, để khuỷu tay ở tư thế varus, dùng ngón cái của tay còn lại đẩy chỏm quay lên trên cho thẳng trục;
  • Kỹ thuật nắn ổ gãy xương với kim Kirschner qua da:
    • Tư thế vai: Dang 90o và để ngửa cẳng tay;
    • Người thực hiện xuyên 1 kim Kirschner qua da ở mặt ngoài cẳng tay (dưới ổ gãy);
    • Dùng kim Kirschner nắn chỉnh sao cho ổ gãy xương thẳng trục dưới C-arm;
  • Kỹ thuật xuyên kim Kirschner nội tủy:
    • Tư thế vai: Dang 90o và để ngửa cẳng tay;
    • Rạch da kích thước khoảng 1cm ở đầu dưới xương quay;
    • Khoan vỏ xương ở đúng vị trí hành xương của đầu dưới xương quay;
    • Uốn cong 1,5cm đầu kim Kirschner khoảng 20 – 30o;
    • Đưa đầu nhọn kim Kirschner vào lòng tủy và đóng kim cho tới chỏm xương quay;
    • Xoay kim để nắn chỉnh chỏm xương quay ở vị trí tốt;
    • Kiểm tra khả năng sấp – ngửa của cẳng tay, độ vững của ổ gãy;
    • Cắt kim, khâu da.

Kỹ thuật nắn ổ gãy xương với kim Kirschner qua da

  • Kỹ thuật mổ kết hợp xương:
    • Rạch da trên tay theo đường Boyd;
    • Lấy máu tụ, các mảnh xương gãy vụn và cắt dây chằng vòng;
    • Nắn lại chỏm xương quay cho thẳng trục;
    • Xuyên 1 kim Kirschner từ hành xương đầu dưới xương quay tới mặt gãy đến đầu gần xương quay (hoặc xuyên kim từ lồi cầu xương cánh tay, qua khớp tới chỏm quay);
    • Khâu lại dây chằng vòng (nếu bị rách);
    • Đóng vết mổ theo từng lớp;
    • Bó bột cánh tay.
  • Theo dõi sức khỏe:
    • Tái khám 1 tuần đầu, 4 – 6 tuần sau được chụp X-quang kiểm tra;
    • Bó bột, rút kim sau khoảng 4 – 6 tuần;
    • Tập vật lý trị liệu để lấy lại tầm vận động của khớp khuỷu tay.

Bệnh nhân có thể gặp biến chứng sau gãy đầu trên xương quay: Giảm tầm vận động sấp – ngửa cẳng tay hoặc gãy kim xuyên từ lồi cầu xương cánh tay vào chỏm quay (nếu để kim quá lâu và không bó bột).

2.2 Gãy đầu dưới xương quay

Đây là tình trạng gãy đầu dưới xương quay phía trên khớp quay, thường do khi ngã sẽ chống tay xuống để đỡ (hay gặp ở người bị loãng xương). Một số trường hợp gãy đầu dưới xương quay do tai nạn giao thông, chấn thương khi chơi thể thao,… Triệu chứng điển hình ở bệnh nhân là sưng nề, biến dạng vùng cổ tay, đau vùng cổ tay, vận động gấp – duỗi, sấp – ngửa bị hạn chế, đầu gãy nhô ra dưới da,…

Loãng xương

Đây là tình trạng gãy đầu dưới xương quay phía trên khớp quay, thường do khi ngã sẽ chống tay xuống để đỡ (hay gặp ở người bị loãng xương). Một số trường hợp gãy đầu dưới xương quay do tai nạn giao thông, chấn thương khi chơi thể thao,… Triệu chứng điển hình ở bệnh nhân là sưng nề, biến dạng vùng cổ tay, đau vùng cổ tay, vận động gấp – duỗi, sấp – ngửa bị hạn chế, đầu gãy nhô ra dưới da,…

Gãy đầu dưới xương quay có thể gây biến chứng hạn chế vận động sấp – ngửa và gấp duỗi cổ tay; liền xương lệch gây biến dạng bàn tay, đau đớn, hạn chế vận động cổ tay; mắc hội chứng Sudeck, hội chứng ống cổ tay (thường gặp khi gãy xương ở người cao tuổi); viêm xương; xương chậm liền (dễ dẫn đến teo cơ, cứng khớp),…

Có 2 giải pháp điều trị gãy đầu dưới xương quay, đó là :

Điều trị bảo tồn:

  • Vô cảm: Gây tê tại chỗ bằng Novocain 1% x 10 ml, sau 5 phút thì thực hiện nắn chỉnh;
  • Nắn chỉnh:
    • Cho bệnh nhân nằm ngửa, khuỷu tay gấp 90o;
    • Đeo đai da vòng qua đầu dưới cánh tay và cố định lại;
    • Người phụ 1 tay nắm ngón 1, tay còn lại nắm ngón 2 – 3 – 4 của bệnh nhân, kéo thẳng trục trong 5 phút để chữa di lệch chồng;
    • Người nắn nắm sát ngay trên vị trí gãy xương, 4 ngón tay của 2 tay đều vòng ra trước, tỳ lên đầu gãy trung tâm để làm đối lực, còn 2 ngón tay cái đẩy đoạn ngoại vi ra trước, cùng lúc này người phụ cho bệnh nhân gập cổ tay tối đa;
    • Người phụ kéo mạnh bàn tay vào trong, kết hợp với người nắn đẩy đoạn ngoại vi vào trong, chữa di lệch ngoài;
    • Kiểm tra hết tình trạng di lệch thì thực hiện bó bột từ 1/3 cẳng tay tới khớp bàn tay – ngón tay, bàn tay giữ thẳng theo trục cẳng tay hoặc hơi duỗi 20 – 30o;
    • Để bó bột 5 tuần.

Điều trị phẫu thuật

  • Chỉ định thực hiện khi di lệch quá lớn, nắn chỉnh không được, liền lệch trục;
  • Phương pháp thực hiện: Kết xương bằng đinh Kirschner/nẹp vít.

Khi bị gãy xương quay, người nhà nên ngay lập tức đưa người bệnh đi thăm khám để được chẩn đoán xác định vị trí bị gãy xương và mức độ gãy, từ đó có lựa chọn điều trị thích hợp nhất.

Trung tâm Chấn thương chỉnh hình & Y học thể thao – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City là chuyên khoa chuyên điều trị các chấn thương và tình trạng bệnh liên quan đến hệ thống cơ xương khớp và dây chằng.

Trung tâm có thế mạnh trình độ trong phẫu thuật, điều trị những bệnh lý :

  • Thay thế một phần hoặc toàn bộ đoạn xương và khớp nhân tạo;
  • Thay khớp háng, gối, khuỷu tay;
  • Thay khớp vai đảo ngược, các khớp nhỏ bàn ngón tay đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam;
  • Phẫu thuật nội soi khớp tái tạo và sửa chữa các tổn thương dây chằng, sụn chêm;
  • Ung thư xương, u xương và mô mềm cơ quan vận động;
  • Phục hồi chức năng chuyên sâu về Y học thể thao;
  • Phân tích vận động để chẩn đoán, theo dõi và cải thiện thành tích cho các vận động viên; chẩn đoán và hỗ trợ phục hồi cho người bệnh.

Trung tâm đang vận dụng những công nghệ tiên tiến văn minh, tối tân vào điều trị như công nghệ tiên tiến tái tạo hình ảnh 3D và in 3D xương, khớp tự tạo, công nghệ tiên tiến trợ cụ thành viên hóa được sản xuất và in 3D, công nghệ tiên tiến sản xuất và ứng dụng xương khớp tự tạo bằng những vật tư mới, kỹ thuật phẫu thuật đúng mực bằng Robot .

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số (phím 0 để gọi Vinmec) hoặc đăng ký lịch khám tại viện TẠI ĐÂY. Nếu có nhu cầu tư vấn sức khỏe từ xa cùng bác sĩ Vinmec, quý khách đặt lịch tư vấn TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn

Source: https://vvc.vn
Category: Bảo Tồn

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM